Zo fiets je veilig naar school

Actief op weg: met de fiets naar school

Tegenwoordig worden veel kinderen met de auto naar school gebracht, of gaan ze met het openbaar vervoer of te voet. Slechts een enkeling gaat op de fiets. 

"De weg is het doel" is niet echt van toepassing op de alledaagse ritjes met de auto, maar is wel toepasselijk als je met je kind naar school fietst! Fietsen is namelijk niet alleen leuk, maar ook heel gezond, omdat je kind automatisch meer beweegt op een schooldag, waar toch voornamelijk gezeten wordt.

Toch kan naar school fietsen niet alleen voor kinderen een uitdaging vormen, maar ook voor ouders, zeker in een maatschappij waarin de auto het meestgebruikte vervoermiddel is. Je moet overal aan denken:

• wat is de veiligste route en wat zijn de gevaarlijkste stukken?
• Is de fiets technisch helemaal in orde?
• Hoe bereid ik mijn kind erop voor om met de fiets naar school te gaan?

Geen zorgen. Wij hebben een reeks tips en belangrijke informatie op een rij gezet waarmee jij je kind veilig met de fiets op school krijgt.

Maar eerst beantwoorden we nog een belangrijke vraag: wat zijn de voordelen als je elke dag naar school fietst?

• Je bespaart benzine (en geld) en start je dag met kilometers in de benen in plaats van op de teller van je auto.
• Je laat je kind een gezonde en actieve levensstijl zien en brengt waardevolle tijd met elkaar door.
• Je bespaart tijd omdat je geen parkeerplaats hoeft te zoeken en geen last hebt van verkeersdrukte rond de school.
• Je kind krijgt een flinke dosis frisse lucht en vitamine D en komt daardoor vrolijker aan op school en kan zich beter concentreren.
• Beweging is belangrijk voor het welzijn van je kind, activeert de hersenen en zorgt voor een goede nachtrust. Het leuke aan fietsen is dat het meer voelt als spelen dan als een plicht.
• Naar school fietsen biedt je kind een stukje vrijheid, vooral zodra hij of zij oud genoeg is om zonder ouders en met vrienden of vriendinnen te fietsen.

Tip 1: Veiligheidscheck en onderhoud

De potloden zijn geslepen, de broodtrommel is ingepakt. Klaar om te gaan! Nou ja, bijna dan… want wat voor iedere fietstocht geldt, gaat ook zeker op voor de rit naar school: de fiets moet tiptop in orde zijn.

Voer regelmatig een veiligheidscontrole uit, zodat je zeker weet dat je kind veilig de weg op kan. Laat de fiets ook regelmatig nakijken door een fietsenmaker. 

In de gebruiksaanwijzing van je woom-fiets staat nog meer praktische onderhoudsinformatie en vind je alle draaimomenten voor de schroefverbindingen van de woom-fiets.

We hebben ook een stapsgewijze uitlegvideo over het controleren van je fiets (als je liever leest, kun je >>hier terecht):

Tip 2: De juiste uitrusting voor de rit naar school

Naast een goed onderhouden fiets draagt ook de juiste uitrusting bij aan een ontspannen en veiligere rit naar school. Wij adviseren je kind en de fiets te voorzien van de volgende accessoires:

• Een perfect passende fietshelm, zoals onze READY-kinderhelm, is heel belangrijk. In veel landen is een fietshelm zelfs verplicht. Zo moeten kinderen in Oostenrijk tot de leeftijd van 12 jaar een helm dragen.
• Ook een fietsbel is in veel landen verplicht en helpt te voorkomen dat anderen je kind in het verkeer over het hoofd zien. Kinderen kunnen de Vienna Bell gemakkelijk met hun duim laten rinkelen, zonder dat ze hun handen van het stuur hoeven te halen.
• Van fietsen krijg je dorst, zeker als je een kleine omweg neemt. Met de roestvrijstalen GLUG-fles heeft je kind altijd een slokje drinken bij de hand.
• Van fietsen krijg je ook honger. In de handige POP-kinderfietsmand kan je gemakkelijk een tussendoortje voor onderweg meenemen.
• Een fiets op het schoolplein die niet op slot staat, wordt al snel gestolen. Ons viercijferige fietsslot LOKKI is voorzien van een stoffen omhulsel om krassen te voorkomen en biedt dankzij veiligheidscategorie 8 goede bescherming tegen diefstal.

Accessoires voor betere zichtbaarheid

Kinderen zijn niet alleen kleiner dan volwassenen, maar zitten op de fiets ook lager bij de grond. Daarnaast worden aan het begin van elk schooljaar de dagen steeds korter, mistiger en donkerder.

Je kind moet daarom zo zichtbaar mogelijk zijn, en natuurlijk beschermd worden tegen weer en wind:  

• Met goede fietslampjes is je kind beter zichtbaar en dus veiliger op weg. En bij weinig licht heb je naast de verplichte fietsverlichting ook veel aan reflectoren op de fiets en reflecterende stickers op de helm, schooltas en kleding.
• Met felle of reflecterende kleding, zoals ons FLARE-fietsvest, wordt opvallen een heel stuk eenvoudiger. Ons FLARE-fietsvest beschikt namelijk over een reflecterende opdruk en beschermt je kind ook nog eens tegen de koude rijwind en lichte regen.
• Warme fietshandschoenen, zoals onze WARM TENS-fietshandschoenen, beschermen tegen wind, nattigheid en kou en bieden toch een goede ventilatie.

Tip 3: Kies een veilige route naar school

Of je je kind met de fiets naar school wilt sturen, hangt vooral af van de route en omstandigheden.

Bedenk daarbij dat de kortste weg lang niet altijd ook de veiligste is. Kies bij voorkeur een zo veilig mogelijke route die zo min mogelijk stress oplevert voor jou en je kind. Let bijvoorbeeld op het volgende:

• Vooral drukte, grote kruisingen en hellingen kunnen voor je kind (en voor jou) aanvankelijk een te grote uitdaging blijken. Vermijd deze dus.
• Volg liever een rustigere route, met zo min mogelijk kruispunten, uitritten en oversteekplaatsen.
• Als het ook maar enigszins kan, is het beter een kleine omweg te nemen als je kind dan over rustigere wegen en fietspaden kan fietsen.
• Kom je toch langs drukke, onoverzichtelijke kruispunten en oversteekplaatsen, dan kun je het beste afstappen en lopend het zebrapad nemen.
  

Tip 4: Oefen met de route naar school en hoe je je moet gedragen in het verkeer

Over het algemeen is het verstandig je kind zo vroeg mogelijk op de uitdagingen in het verkeer voor te bereiden en zelf ervaring te laten opdoen. Je kind moet mogelijke gevaren, zoals een uitrit met slecht zicht, autodeuren die worden geopend en stoepranden, leren herkennen en er vervolgens juist mee om weten te gaan.

Oefen in een veilige omgeving hoe je kind zich moet gedragen in het verkeer en wat mogelijke gevaren zijn, bijvoorbeeld op een binnenplaats of in de tuin, een park of speeltuin. Gaat je kind aan het verkeer deelnemen, dan moet het de volgende aspecten van het fietsen goed onder de knie hebben:

• precies remmen om tijdig te stoppen voor hindernissen, kruispunten en andere gevaarlijke situaties;
• naar links en rechts afslaan, met duidelijke handsignalen;
• communiceren met andere verkeersdeelnemers via oogcontact;
• over de schouder kijken voor het afslaan, om te kijken of er geen inhalend verkeer aankomt;
• voorrang geven en oversteken bij gelijkwaardige kruispunten, dus zonder stoplichten of wegmarkering. Soms is het beter om even af te stappen en te lopen!

Vergeet niet de heen- én terugweg te oefenen, net zo lang totdat je kind de hele route zelf onder controle heeft. Let daarbij op het volgende:

• Neem de tijd, zodat je kind ontspannen en in zijn of haar eigen tempo kan fietsen.
• Fiets in het begin met je kind mee, zodat je te allen tijde aanwijzingen kunt geven.
• Leg uit wat de belangrijkste verkeerstekens op de weg naar school betekenen, zoals het stop- en voorrangsbord.
• Daarbij is het belangrijk dat je de route vanuit de ogen van je kind bekijkt. Doordat kinderen kleiner zijn dan volwassenen en lager bij de grond zitten, hebben ze minder overzicht.
• Blijf even staan voordat je een kruising oversteekt en kijk zowel links als rechts of er geen auto's willen oversteken.
• Hou, indien mogelijk, minimaal 1,2 meter afstand van geparkeerde auto's.
• Hou ook een meter afstand van de stoeprand.
• Steek een tram- of treinrails over in een zo groot mogelijke hoek (tussen de 45 en 90 graden).
• Je kunt vaak niet goed zien of er verkeer uit een in- of uitrit komt, rem daarom op tijd om te controleren of er een auto komt.

"Kinderen moeten niet alleen goed kunnen fietsen, maar ook allerlei indrukken verwerken, het verschil tussen links en rechts kennen en bekend zijn met de route. Bovendien raken ze snel afgeleid. Daarom is het belangrijk om regelmatig te oefenen hoe je je gedraagt in het verkeer, totdat het een tweede natuur wordt," zegt Radlobby-deskundige Palfinger:

Voordat je je kind zelfstandig naar school laat fietsen, wil je, ondanks al het oefenen en voorbereiden, honderd procent zeker weten dat het de weg weet, en weet hoe je je hoort te gedragen in het verkeer. Fiets nog een paar keer met je kind mee en laat hem of haar de weg wijzen. Blijf een eindje achter je kind en hou alles goed in de gaten.

>>In dit artikel lees je precies waar het gevaar zich in het verkeer schuilhoudt en ontdek je hoe het verkeer op je kind overkomt.

Tip 5: Zo kan de schooltas van je kind comfortabel mee

Gaat je kind regelmatig met de fiets naar school, dan is een fietsmand of bagagedrager met spanbanden een zinvolle aankoop.

Als we het toch over bagagedragers hebben:

op onze stadsfiets, de woom NOW, kun je bagage gemakkelijk meenemen. Die heeft namelijk een bagagedrager aan de voorkant, compleet met spanband, waardoor je kind een schooltas, skateboard en van alles en nog wat gemakkelijk kan meenemen.

Als je kind een rugtas op de fiets draagt, dan verplaatst de last zich meer naar de rug. De extra spierkracht, motoriek en balans die daarbij komen kijken, kunnen uitdagend zijn.

Aangezien veel scholieren hun tas toch op de rug dragen, hebben we een aantal tips om dat veilig te doen:

• Oefenen: Vóór de eerste officiële rit naar school moet je kind goed hebben geoefend met afslaan en remmen met een rugtas om. Controleer of je kind veilig kan sturen en het evenwicht goed kan bewaren.
• De schouderbanden: Je kind moet de schooltas altijd om beide schouders dragen en de schouderbanden goed aantrekken. Zo kan de tas niet heen en weer wiebelen, wat het evenwicht kan verstoren. Idealiter heeft de tas nog een borst- en heupriem voor extra grip.
• Gewichtsverdeling: Hoe je de schooltas hebt ingepakt, maakt veel verschil. Zware spullen, zoals boeken, wil je het liefst zo dicht mogelijk tegen de rug inpakken.
• Gewicht: Bedenk goed of je kind alles wat in de tas zit ook echt nodig heeft. Sommige voorwerpen, zoals een laptop of zware boeken, kunnen misschien beter in een kluisje op school blijven liggen.

Wat je absoluut nooit moet doen op weg naar school

Voor een kind moet naar school fietsen leuk zijn. Toch zijn een aantal zaken echt uit den boze. De onderstaande dingen mag je nooit toestaan – niet op weg naar school én überhaupt niet in het verkeer:

• Te zware schooltas: als je kind een rugzak draagt, mag deze niet te zwaar zijn, omdat het evenwicht anders kan worden verstoord en je kind afgeleid kan raken. Gebruik de volgende richtlijn: als de rugzak is gevuld met boeken en schriften, mag deze niet zwaarder zijn dan 10% van het lichaamsgewicht van je kind.
• Harde muziek: Ook al is het niet verboden om op de fiets met een koptelefoon of oortjes in muziek te luisteren, het is bijzonder gevaarlijk doordat de oplettendheid van je kind drastisch afneemt. Luistert je kind naar zulke harde muziek dat het andere verkeersdeelnemers en hulpverleningsvoertuigen niet hoort, dan brengt het zichzelf (en anderen) in gevaar.
• Op de telefoon tijdens het fietsen: Net zoals je in de auto niet op je mobiel mag, moet je hem ook op de fiets niet gebruiken. Een mobiele telefoon veroorzaakt afleiding, waardoor je kind in acute situaties niet op tijd kan reageren. Bovendien kan je kind een boete krijgen als het wordt betrapt.
• Fiets niet op slot: Om te voorkomen dat de fiets wordt gestoken, moet je kind de fiets altijd op slot zetten, ook als het alleen maar even snel wat in een winkel gaat halen.
• Roekeloos gedrag: Ook voor fietsers gelden in het verkeer bepaalde gedragsregels. Te dicht op elkaar fietsen, voorrang nemen, gevaarlijk inhalen … Dat kan echt niet!
• Naast elkaar fietsen: Kinderen hebben elkaar natuurlijk van alles te vertellen. Logisch dus dat ze tijdens het fietsen soms wat bij elkaar klitten – dat praat gemakkelijker.
• Maar kijk wel uit, want in veel landen gelden hier verschillende regels voor.
  
  In Duitsland en Zwitserland is naast elkaar fietsen bijvoorbeeld alleen toegestaan als je ander verkeer daarbij niet hindert. In Nederland geldt daarnaast ook de regel dat je maximaal met zijn tweeën naast elkaar mag fietsen.
  
  In Oostenrijk mag je daarentegen alleen maar naast elkaar fietsen op fietspaden, in fietsstraten, in woonwijken en in zogeheten Begegnungszonen, die vergelijkbaar zijn met Nederlandse woonerven.